Christelijke Oranjevereniging IJzerlo

Op 25 juni kort voor middernacht steeg op de Engelse luchtmacht basis Chedburgh een Short Stirling bommenwerper BK767 op, om samen met 473 andere bommenwerpers een aanval te doen op het industriegebied van Gelsenkirchen.

 Stirling

Op 26 juni om tien over één vliegt de bommenwerper boven de Achterhoek. Vanaf Venlo is de Duitse nachtjagerpiloot Ludwig Meister met zijn Messerschmitt 110 samen met zijn boordmarconist opgestegen om de Engelse vliegtuigen te onderscheppen. Boven Aalten krijgt hij het op 4 kilometer hoogte vliegende Britse vliegtuig in zicht, en hij vuurt een aantal 2 cm granaten af die doel treffen. Mede doordat alle bommen nog aan boord zijn, vliegt de Stirling onmiddellijk in brand. Een gedeelte van de bemanning kan het vliegtuig nog verlaten voordat het in IJzerlo neerstort tussen de boerderijen van de familie Van Lochem en Ter Horst.

Twee van de bemanningsleden overleefden de crash, maar werden door de bezetters gevangen genomen. De lichamen van de 5 overleden bemanningsleden zijn naar Aalten overgebracht, alwaar ze op dinsdag 29 juni begraafplaats Berkenhove ter aarde werden besteld. 

Het kort na de oorlog uitgebrachte boek: "Aalten in bezettingstijd" vermeld hierover het volgende:

26 Juni: Van 1 tot half 3 's nachts luchtalarm. Bij G.J. van Lochem in IJzerlo valt een Britsch vliegtuig brandend neer. Van de 7 inzittenden vond men 5 piloten dood in de buurt van het toestel. De beide overlevenden liepen helaas den verkeerden kant op. Bij Hempden werden ze ingerekend.
Dinsdag 29 Juni vond op de begraafplaats "Berkenhove" een korte plechtigheid plaats. De vijf omgekomen vliegers werden met militaire eer begraven. Ter vermijding van demonstraties was de omgeving van het kerkhof afgezet. Slechts enkele genoodigden waren, behalve eenige Duitsche officieren, aanwezig. Ds. J.D. Stegeman bad het "Onze Vader," terwijl een officier van de Wehrmacht eeen korte toespraak hield. Den Zondag daarop trokkken honderden Aaltenaren naar "Berkenhove." Ondergrondsche strijders hadden hun gevallen vrienden geëerd door een groote krans met enorme linten op het middelste graf te leggen. Later op den dag werden op hooger last de linten verwijderd alsmede de aangebrachte woorden "Gebroken vleugels, onsterfelijke roem".

Van de krans is de onderstaande foto bewaard gebleven:  

 Krans

Ter nagedachtenis aan deze gebeurtenis is er in 2003 in IJzerlo aan de Huisstededijk het monument "Vliegen voor de vrede" geplaatst. Sindsdien herdenkt IJzerlo ieder jaar op 26 juni het neerstorten van deze Britse bommenwerper. Daar waar nu het monument is, werd het eerste lichaam, dat van William Thompson, gevonden. De woordden van de krans leven voort in de tekst op het monument:

   “VLIEGEN VOOR DE VREDE”   
 
   Monument ter nagedachtenis aan de vliegers 
 van de op 26 juni 1943 neergestorte Engelse 
 Stiring-bommenwerper BK767. 
 
 
   Hierbij kwamen 5 bemanningsleden om het leven.   
 
   Omgekomen zijn:   
            F/O.  B.H. Church  21 jaar  
     Sgt.  Sgt. W.Th. Davis  21 jaar  
     Sgt.  Sgt. F. Mills   20 jaar  
     Sgt.  W.H. Thompson  21 jaar  
     F/O.  J.F. Tritton  28 jaar  
 
   Overleefd hebben, maar gevangengenomen zijn:   
     F/O. K.A. Nielson    
     Sgt. E.G. Taylor    
 
   In de oorlog werden zij geëerd met een krans met 
 daarop de woorden: 
 
 
   “GEBROKEN VLEUGELS, ONSTERFELIJKE ROEM”   

Met dank aan vele uren onderzoek van Peter Rhebergen is er inmiddels iets meer bekend over de bemanningsleden en hebben we ook foto's van aantal van hen:

 Rang:   Voorletters:   Naam:   Leeftijd:   Functie:   
 F/O.   B.H.   Bernard Church   21 jaar   Captain   Church
 Sgt.   W.Th.   William Davis   21 jaar   Rugkoepelschutter   Davis
 Sgt.   F.   Frederick Mills   20 jaar   Staartschutter   Mills
 Sgt.   W.H.   William Thompson   21 jaar   Boordwerktuigkundige   
 F/O.   J.F.   John Tritton   28 jaar   Bommenrichter   Tritton
 F/O.   K.A.   Keith Nielson   - - -   Radiotelegrafist   Nielson
 Sgt.   E.G.   Edwin Taylor   - - -   Navigator   Taylor

Het gedenkteken 'Vliegen voor de vrede' is gemaakt door Wim Westerveld en staat in een perk aan de Huisstededijk, zo dicht mogelijk bij de bewuste plaats in de akker.

IMGP0635

Op een tekstbordje geeft de maker uitleg:

"VLIEGEN VOOR DE VREDE"

De titel: vliegen voor de vrede, voor het herinneringsmonument is
gekozen om een zo breed mogelijke uitleg hieraan te kunnen geven.
De keuze van de duif die over gaat in vlammen bergt meerdere
betekenissen in zich.
Als eerste geeft de duif natuurlijk het verlangen naar vrede weer.
De overgang van de duif naar de vlammen geeft voor het herinnerings-
monument de neergestorte bommenwerper weer.
Een volgende betekenis is de verwijzing naar het vuur dat het vlieg-
tuig zelf aan bommenlast meebrengt en ons te denken moet geven.
De vlammen verwijzen ook naar de geestdrift waarmee de
bemanning van het vliegtuig zijn werk doet.
Dat er geen duidelijke plaatsbepaling op de aardbol aangegeven is,
wil zeggen dat vliegen voor de vrede niet gebonden is aan tijd of
plaats, maar nog steeds actueel is. Hierdoor kan het monument
ook voor ons een waarschuwing zijn.
Misschien zet het geheel ons aan het denken over de oorlog en
vrede en maakt het ons bewust van de grote mate van vrijheid
waarin wij hier leven.
Laten we zuinig zijn op deze vrijheid en onze medemens ook die
vrijheid gunnen.
Misschein ziet u nog meer in het geheel, voeg het in gedachten toe aan
dit verhaal en gebruik het.

W.W.